Położenie | Opis | Zdjęcia | Renowacja | Osadnictwo | Bibliografia
Położenie cmentarza - mapy
 |
Opis cmentarza
Położenie
Cmentarz położony w północno-zachodniej części miejscowości. W Taszewie skręcamy do Dubielna i po 3 km bezpośrednio przy drodze stoi cmentarz (za cm. jest gospodarstwo nr 3 i staw hodowlany). Od północy i wschodu graniczy z ciekiem wodnym, od południa z nieużytkiem, a od zachodu z drogą.
Podstawowe informacje
| Data założenia | poł. XIX w. |
| Wyznanie | ewangelicki |
| Ówczesna parafia | ewangelicy: Górna Grupa (od 1854, Świecie (1775-1854) |
| Status | nieczynny |
| Powierzchnia | ~0,36ha |
| Nr działki | 56/1 |
| Kształt | czworokąt zbliżony do trapezu prostokątnego |
| Najstarszy zachowany nagrobek | ? |
| Istniejąca dokumentacja | - |
| Zagrożenia | dewastacja, śmieci |
| Stan zachowania | BARDZO ZŁY, Typ III |
| Data zamknięcia, likwidacji | 1945?, - |
Od strony północnej i wschodniej w skład działki cmentarnej wchodzi ciek wodny. Rzeczywista powierzchnia cmentarza wynosi ok. 0,24 ha.
Roślinność
| Drzewa | lipa, … |
| Krzewy | lilak, … |
| Inne | trawa,… |
Zewnętrzny układ cmentarza czytelny. Układ wewnętrzny częściowo czytelny. Brak pomników przyrody. Brak informacji o alei.
Nagrobki i inne elementy
| Nagrobki | |||||
| Rodzaj | Istnienie | Ilość | Data powstania | Materiał | Uwagi |
| Mogiły obmurowane | TAK | 3 | I poł. XX w. | beton | - |
| Mogiły obmurowane z postumentem | TAK | 1 | k. XIX w. | cegła, beton | 1 z podstawa od krzyża |
| Mogiły ziemne | TAK | 1 | ? | - | - |
| Pola grobowe | TAK | 1 | I poł. XX w. | beton | - |
| Krzyże | TAK | 1 | k. XIX / p. XX w. | żeliwo | mała "krzyżopodobna" tabliczka owalna |
| Postumenty | TAK | 1 | k. XIX / p. XX w. | beton | podstawa pod krzyż |
| Cenotafy | NIE | - | - | - | - |
| Cippusy | NIE | - | - | - | - |
| Grobowce | NIE | - | - | - | - |
| Płyty poziome | NIE | - | - | - | - |
| Przyścienne | NIE | - | - | - | - |
| Inne | NIE | - | - | - | - |
| RAZEM | 8 stanowisk | ||||
| Elementy | |||||
| Rodzaj | Istnienie | Ilość | Data powstania | Materiał | Uwagi |
| Mur ogrodzeniowy | NIE | - | - | - | - |
| Brama | NIE | - | - | - | - |
| Kościół | NIE | - | - | - | - |
| Kaplica | NIE | - | - | - | - |
| Inne | TAK | 1 | XXI w. | drewno | ławka |
[[/==]]
Inskrypcje
Galeria zdjęć
fot. Kornel Pleskot, 2017
 |
| fot. 1 |
 |
| fot. 2 |
 |
| fot. 3 |
 |
| fot. 4 |
 |
| fot. 5 |
 |
| fot. 6 |
 |
| fot. 7 |
 |
| fot. 8 |
 |
| fot. 9 |
 |
| fot. 10 |
 |
| fot. 11 |
 |
| fot. 12 |
 |
| fot. 13 |
 |
| fot. 14 |
 |
| fot. 15 |
 |
| fot. 16 |
 |
| fot. 17 |
Renowacja
Cmentarz znajduje się pod opieką Gminy Jeżewo. Po 2012 roku wycięto zarastająca roślinność i pozbierano śmieci. Pod drzewem zamontowano ławkę.
Osadnictwo w Dubielnie
Historia
Wieś Dubielno powstała w 1823 roku poprzez parcelację obszarów leśnych należących uprzednio do majątku Taszewo. Powstały wówczas 3 kolonie: Dubielno, Wilcze Błota i Sarnowo. W wyniku zmian administracyjnych od 1873 połączono Dubielno i Wilcze Błota tworząc wieś Dubielno-Wilcze Błota. W 1879 w związku z rozpoczęciem użytkowania linii kolejowej wybudowano tu dworzec. W okresie międzywojennym powrócono do nazwy Dubielno, pod którą kryły się wszystkie wymienione na początku osady.
Tutejsi protestanci podlegali pod parafię ewangelicką w Górnej Grupie. Szkoła powstała w latach 60. XIX wieku. Wówczas ewangelicy stanowili 84% społeczności wsi. Stopniowo ich odsetek spadał. Przed wybuchem I wojny światowej w Dubielnie mieszkało 72% protestantów, po odzyskaniu niepodległości w 1921 było ich 48%, a w przed dzień wybuchu II wojny światowej niecałe 20%.
Ludzie
Lista strat w I wojnie światowej zawiera następujące nazwiska: Berg, Bilitzki, Bogai, Fengler, Floting, Gerth, Glienke, Heldt, Hinz, Janke, Klein, Kraue, Laboda, Lawrenz, Manthey, Menke, Molkenthin, Nass, Neumenn, Notzelmann, Orlikowski, Parpart, Plondkowski, Pomplun, Puzowski, Sxhmeichel, Schoeps, Schulz, Swierzynski, Waschke
Księga adresowa Polski z 1928: F. Wiśniewski (bławaty, wyszynk)
Bibliografia:
- 2477 Warlubien, 1:25 000 Meßtischblatt, Reichsamt für Landesaufnahme, 1914.
- Gemeindelexikon die Regierungsbezirke Allenstein, Danzig, Marienwerder, Posen, Bromberg und Oppeln : auf Grund der Ergebnisse der Volkszählung vom 1. Dezember 1910 und anderer amtlicher Quellen, Berlin, 1912, s. 58-59.
- Gminny Program Opieki nad Zabytkami na lata 2017-2020 dla Gminy Jeżewo, http://www.edzienniki.bydgoszcz.uw.gov.pl/WDU_C/2017/1954/oryginal/akt.pdf
- A. Harnoch, Chronik und Statistik der evangelischen Kirchen in den Provinzen Ost- und Westpreussen, Neidenburg, 1890, s. 532-533.
- E. Jacobson, Topographisch statistisches Handbuch fur den Regierungsbezirk Marienwerder, Danzig, 1869, s. 152-153.
- E. Jakus-Borkowa, Toponimia powiatu świeckiego, 1987, s. 34.
- Księga adresowa Polski (wraz z w. m. Gdańskiem) dla handlu, przemysłu, rzemiosł i rolnictwa, Warszawa: Towarzystwo Reklamy Międzynarodowej, 1928, s. 1147.
- H. Maercker, Eine polnische Starostei und ein preußischer Landkreis. Geschichte des Schwetzer Kreises 1473-1873, Band II, "Zeitschrift des Westpreußischen Geschichtsvereins, 1886-1888, H. 17-19", s. 187.
- Poniemieckie cmentarze w gminie Jeżewo, http://ug-jezewo.lo.pl/?cid=152
- A. Romanowicz, Niemcy odwiedzają groby swoich bliskich w gminie Jeżewo, "Gazeta Pomorska", wyd. internetowe z 17.05.2017, http://www.pomorska.pl/wiadomosci/swiecie/a/niemcy-odwiedzaja-groby-swoich-bliskich-w-gminie-jezewo,12082904/
- Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej opracowany na podstawie wyników Pierwszego Powszechnego Spisu Ludności z dn. 30 września 1921 r. i innych źródeł urzędowych T. 11, Województwo Pomorskie, Warszawa: GUS, 1926, s. 49.
- F. Sulimierski, B. Chlebowski, W. Walewski i in., Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich. Warszawa, 1880-1902, t. II, s. 189.