Cmentarz ewangelicki - Łążyn (Łążynek)

del.icio.usFacebook


Położenie cmentarza - mapy

brak cmentarza na starych mapach

Opis cmentarza

polny.png smieci.png
Położenie

Cmentarz polny położony przy nieutwardzonej drodze łączącej Łążyn z Rzęczkowem. Będąc przy kościele w Łążynie kierujemy się na południe. Po ok. 300 metrach docieramy do skrzyżowania (po lewej krzyż przydrożny) gdzie skręcamy w prawo. Tą drogą cały czas prosto i po ok. 1,9 km mamy po prawej stronie zielony zagajnik. Cmentarz od północy, wschodu i zachodu sąsiaduje z polami uprawnymi, a od południa z drogą, którą dojechaliśmy.

Podstawowe informacje
Data założenia 1908
Wyznanie ewangelicki
Ówczesna parafia Rzęczkowo (od 1897), przedtem Górsk (od 1614)
Status nieczynny
Powierzchnia ~0,14 ha
Nr działki 418
Kształt prostokąt
Najstarszy zachowany nagrobek I poł. XX w.
Istniejąca dokumentacja APE Malbork sygn. 9/59/0/1916 Die Anlegung eines kommunalen Begräbnisplatzes in Klein Lansen, 1908
Zagrożenia śmieci, dewastacja
Stan zachowania ZŁY, Typ III
Data zamknięcia, likwidacji 1945, ?
Roślinność
Drzewa klon, lipa, jesion, …
Krzewy lilak, dzika róża, głóg, grochodrzew
Inne trawa, pokrzywy, barwinek

Brak zarejestrowanych pomników przyrody. Brak danych o alei. Układ cmentarza częściowo czytelny.

Nagrobki i inne elementy
Nagrobki
Rodzaj Istnienie Ilość Data powstania Materiał Uwagi
Cenotafy NIE - - - -
Cippusy NIE - - - -
Grobowce NIE - - - -
Krzyże NIE - - - -
Obeliski NIE - - - -
Mogiły obmurowane TAK 9 I poł. XX w. lastryko, beton w tym 2 dziecięce
Mogiły ziemne NIE - - - -
Pola grobowe NIE - - - -
Płyty poziome NIE - - - -
Płyty pionowe NIE - - - -
Postumenty TAK 3 I poł. XX w. lastryko, beton przy mogiłach
Przyścienne NIE - - - -
ŁĄCZNIE 10 stanowisk
Elementy
Rodzaj Istnienie Ilość Data powstania Materiał Uwagi
Mur ogrodzeniowy NIE - - - -
Brama NIE - - - -
Kościół NIE - - - -
Kaplica NIE - - - -
Inne NIE - - - -

Brak danych o osobach znanych i zasłużonych pochowanych na cmentarzu.

Inskrypcje


Galeria zdjęć

fot. Michał P. Wiśniewski, 2015

{$caption}
fot. 1
{$caption}
fot. 2
{$caption}
fot. 3
{$caption}
fot. 4
{$caption}
fot. 5
{$caption}
fot. 6
{$caption}
fot. 7
{$caption}
fot. 8
{$caption}
fot. 9
{$caption}
fot. 10
{$caption}
fot. 11
{$caption}
fot. 12
{$caption}
fot. 13
{$caption}
fot. 14
{$caption}
fot. 15
{$caption}
fot. 16
{$caption}
fot. 17

fot. Robert Babiarz, 2015

{$caption}
fot. 1
{$caption}
fot. 2
{$caption}
fot. 3
{$caption}
fot. 4
{$caption}
fot. 5
{$caption}
fot. 6
{$caption}
fot. 7
{$caption}
fot. 8
{$caption}
fot. 9
{$caption}
fot. 10
{$caption}
fot. 11
{$caption}
fot. 12
{$caption}
fot. 13
{$caption}
fot. 14
{$caption}
fot. 15
{$caption}
fot. 16
{$caption}
fot. 17
{$caption}
fot. 18

Renowacja

Nie przeprowadzono. Cmentarz wykorzystywany bywa jako śmietnisko.


Osadnictwo w Łążynku

Historia

Łążynek istniał już w czasach krzyżackich jako dobro rycerskie. Pierwsza wzmianka pochodzi z 1382 roku. Wówczas folwark leży w granicach komturstwa bierzgłowskiego. W czasach I Rzeczpospolitej był własnością w całości lub częściowo: Łążyńskich, Gąsowskich, Jarzębskich i Piwnickich, którzy w 1633 sprzedają Łążynek burmistrzowi Torunia Jakubowi Simonowi. Następnie władają nim rody: Estken (od 1646), Sadowscy (od 1679) i Dorpowscy (od 1698). W 1736 Dorpowscy sprzedają folwark Chryzostomowi Browińskiemu, lecz przeciw temu protestują pozostali członkowie rodziny i ostatecznie w 1744 Albert Wojciech Dorpowski sprzedaje go miastu Toruń. Miasto dołączyło folwark do majętności Rzęczkowo, której było właścicielem. Po I zaborze pruskim dzierżawił go Browiński, a od 1786 do 1871 rodzina Feldt (z Kowroza). Dalsi właściciele to Engel (1871-1878) i Albert Poll (1878-1884), który posiadał też majątek Łebunia w dzisiejszym pow. lęborskim. Najprawdopodobniej ostatnim właścicielem byli spadkobiercy urzędnika rodem z Halle, Udo Rothe, kolejnego posesora wymienionej Łebuni. Przed 1908 rokiem Łążynek wraz z częścią Łążyna zostały kupione przez pruską komisję kolonizacyjną.
W latach 80. XIX w. ewangelicy stanowili 36% mieszkańców. Uczęszczali do kościoła ewangelickiego w Górsku, a od 1897 do Rzęczkowa. Pierwszy spis powszechny z 1921 podaje, że we wsi (wliczonej jako Niziny Łążyńskie) mieszkało 59% protestantów.

Ludzie

Księga adresowa z 1912 r. zawiera następujące nazwiska: Bergmann, Brandt, Guldenpfenning, Krull, Labrentz, Lau, Leichnitz, Matthies, Muller, Neumann, Reinhardt, Schlie, Schwarzlose, Steinke, Wegner

Spis strat z I wojny światowej zawiera następujące nazwiska: Jabłoński, Małkowski, Nalaskowski, Ratzki, Schneider, Syrocki, Wierniewski

Mieszkańcy z lat 30. XX w.: Gaglin, Heinrich, Jachowski, Kończalski, Kowalski, Kwiatkowski, Michalski, Neumann, Pawlikowski, Staniszewski, Steinke, Wegner


Bibliografia:

  1. Adressbuch für Thorn. Stadt und Land 1912, Thorn, 1912. comp.jpg
  2. APE Malbork sygn. 9/59/0/1916 Die Anlegung eines kommunalen Begräbnisplatzes in Klein Lansen, 1908
  3. A. Harnoch, Chronik und Statistik der evangelischen Kirchen in den Provinzen Ost- und Westpreussen. Neidenburg, 1890, s. 551-552. comp.jpg
  4. Łążynek w internetowym Słowniku geograficzno-historycznym ziemi chełmińskiej, http://www.slownik.ihpan.edu.pl/search.php?id=1228&q=%C5%82%C4%85%C5%BCynek&d=0&t=0
  5. H. Maercker, Geschichte der ländlichen Ortschaften und der drei kleineren Städte des Kreises Thorn in seiner früheren Ausdehnung vor der Abzweigung des Kreises Briesen i. J. 1888. Danzig, 1900, s. 334-336. comp.jpg
  6. K. G. Praetorius, Tophographish-historisch-statistische Beschreibung der Stadt Thorn und ihres Gebietes : die Vorzeit und Gegenwart umfassend, Thorn : Gedruckt W. Th. Lohde, 1832, s. 274. comp.jpg
  7. Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej opracowany na podstawie wyników Pierwszego Powszechnego Spisu Ludności z dn. 30 września 1921 r. i innych źródeł urzędowych T. 11, Województwo Pomorskie. Warszawa: GUS, 1926, s. 57 comp.jpg
  8. O. Steinmann, Der Kreis Thorn. Statistische Beschreibung. Thorn 1866, s. 286, 339 comp.jpg
  9. F. Sulimierski, B. Chlebowski, W. Walewski i in., Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich. Warszawa, 1880-1902, t. V, s. 641. comp.jpg
  10. Zmiana studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Zławieś Wielka. Część I - Uwarunkowania, Warszawa: Instytut Gospodarki Przestrzennej i Mieszkalnictwa, 2007, s. 44.

O ile nie zaznaczono inaczej, treść tej strony objęta jest licencją Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivs 3.0 License