Położenie | Opis | Zdjęcia | Renowacja | Osadnictwo | Bibliografia
Położenie cmentarza - mapy
 |
Opis cmentarza
Położenie
Cmentarz położony na południowym krańcu wsi Mała Kępa, przy trakcie leśnym - czarnym szlaku pieszym "Okolice Ostromecka". Ze wszystkich stron graniczy z lasem, od wschodu ze wspomnianą ścieżką. Ok. 230 m. na południe szlak czarny przecina droga pożarowa 7/5.
Podstawowe informacje
| Data założenia | XIX w. |
| Wyznanie | ewangelicki |
| Ówczesna parafia | Ostromecko (od 1848) |
| Status | nieczynny |
| Powierzchnia | ~0,08 ha |
| Nr działki | na terenie 187/1LP |
| Kształt | prostokąt |
| Najstarszy zachowany nagrobek | I ćw. XX w. |
| Istniejąca dokumentacja | ? |
| Zagrożenia | śmieci, zniesienie cmentarza |
| Stan zachowania | BARDZO ZŁY, Typ III |
| Data zamknięcia, likwidacji | 1945?, - |
Roślinność
| Drzewa | brzoza |
| Krzewy | lilak, ? |
| Inne | pokrzywa, ? |
Brak zarejestrowanych pomników przyrody. Układ cmentarza zatarty. Brak informacji o istnieniu alei.
Nagrobki i inne elementy
| Nagrobki | |||||
| Rodzaj | Istnienie | Ilość | Data powstania | Materiał | Uwagi |
| Cenotafy | NIE | - | - | - | - |
| Cippusy | NIE | - | - | - | - |
| Grobowce | NIE | - | - | - | - |
| Krzyże | TAK | 2 | IV ćw. XIX w. | żeliwo | 2 w częściach |
| Obeliski | NIE | - | - | - | - |
| Mogiły obmurowane | TAK | 9 | I poł. XX w. | lastryko, beton | część odwrócona |
| Mogiły ziemne | NIE | - | - | - | - |
| Płyty poziome | NIE | - | - | - | - |
| Płyty pionowe | NIE | - | - | - | - |
| Pola grobowe | NIE | - | - | - | - |
| Postumenty | TAK | 7 | IV ćw. XIX w. - I poł. XX w | lastryko, beton, piaskowiec | przy mogiłach oraz 3 podstawy pod krzyż |
| Przyścienne | NIE | - | - | - | - |
| ŁĄCZNIE | 14 stanowisk | ||||
| Elementy | |||||
| Rodzaj | Istnienie | Ilość | Data powstania | Materiał | Uwagi |
| Mur ogrodzeniowy | NIE | - | - | - | - |
| Brama | NIE | - | - | - | - |
| Kościół | NIE | - | - | - | - |
| Kaplica | NIE | - | - | - | - |
| Inne | TAK | 1 | XX w. | drewno | krzyż przy północnym skraju cmentarza |
Brak informacji na temat grobów o znaczeniu historycznym oraz osób szczególnie zasłużonych.
Inskrypcje - fot. Michał P. Wiśniewski, 2014
Galeria zdjęć
fot. Kornel Pleskot, 2015
 |
| fot. 1 |
 |
| fot. 2 |
 |
| fot. 3 |
 |
| fot. 4 |
 |
| fot. 5 |
 |
| fot. 6 |
 |
| fot. 7 |
 |
| fot. 8 |
 |
| fot. 9 |
 |
| fot. 10 |
 |
| fot. 11 |
 |
| fot. 12 |
 |
| fot. 13 |
 |
| fot. 14 |
 |
| fot. 15 |
 |
| fot. 16 |
 |
| fot. 17 |
 |
| fot. 18 |
 |
| fot. 19 |
 |
| fot. 20 |
 |
| fot. 21 |
 |
| fot. 22 |
 |
| fot. 23 |
fot. Michał P. Wiśniewski, 2014
 |
| fot. 1 |
 |
| fot. 2 |
 |
| fot. 3 |
 |
| fot. 4 |
 |
| fot. 5 |
 |
| fot. 6 |
 |
| fot. 7 |
 |
| fot. 8 |
 |
| fot. 9 |
 |
| fot. 10 |
 |
| fot. 11 |
 |
| fot. 12 |
 |
| fot. 13 |
 |
| fot. 15 |
Renowacja
Nie przeprowadzono.
Osadnictwo w Małej Kępie.
Historia
W Archiwum Alvenslebenów znajdujemy status majętności ostromeckiej z 1714, w której figuruje Mała Kępa jako zasiedlona przez osadników olęderskich jednak odnaleziony przypadkowo w Archiwum Miasta Chełmży kontrakt osadniczy dla Olędrów przesuwa wstecz datę osadzenia ich w dobrach prywatnych majątku Ostromecko do 1621 r. Wystawiony został przez ówczesnych właścicieli Dorpowskich i jest jednocześnie najstarszym śladem osadnictwa olęderskiego w dobrach prywatnych ówczesnych Prus Królewskich. Dzieci uczęszczały do szkoły ewangelickiej w Strzyżawie. Według spisu powszechnego z 1921 r. 43 na 46 mieszkańców zadeklarowało narodowość niemiecką i wyznanie ewangelickie. Wieś leży na terenie zalewowym i gospodarstwa podobnie jak te na Żuławach zostały założone na terpach. Największe powodzie odnotowano w 1888 i 1924 r. Podczas tej ostatniej ewakuowano nie tylko mieszkańców, ale także żywy inwentarz.
Ludzie
W latach 1920-1922 sołtysem był Karol Nass. On albo jego syn umarł w 1936 r. podczas ścinania drzewa. Z kolei Paul Wichert służył w 4 Pułku Strzelców Konnych Cesarstwa Niemieckiego i w październiku 1914 r. (I wojna światowa) dostał się do niewoli.
Bibliografia:
- 225 Bromberg, Karte des Deutschen Reiches (Generalstabskarte) 1:100 000, Königlich-Preussische Landesaufnahme, 1890.
- J. T. Dziedzic, P. Ossowski, Powiat i miasto Chełmno. Monografia krajoznawcza. Chełmno: F. Tyszkiewicz, 1923.
- Katastrofa powodzi, "Gazeta Bydgoska" z dnia 4 kwietnia 1924 r., nr 80, s. 1.
- W. Nowosad, Osadnictwo olęderskie w dobrach szlachty Prus Królewskich. Stan źródeł i możliwości badawcze. "Archiwa - Kancelarie - Zbiory", t. 1. Toruń: Wydawnictwo UMK, 2005, s. 85-115.
- Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej opracowany na podstawie wyników Pierwszego Powszechnego Spisu Ludności z dn. 30 września 1921 r. i innych źródeł urzędowych T. 11, Województwo Pomorskie. Warszawa: GUS, 1926, s. 8
- F. Sulimierski, B. Chlebowski, W. Walewski i in., Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich. Warszawa, 1880-1902, t. III, s. 958.
- Tragiczna śmierć rolnika, "Kurier Bydgoski" z dnia 26 sierpnia 1936 r., nr 197, s. 9
- Verlustlisten vom 7 November 1914, Armee Verorderungsblatt, 181.