Cmentarz ewangelicki - Murowaniec

del.icio.usFacebook


Położenie cmentarza - mapy

murowaniec.png

Opis cmentarza

zabudowany.png mennonici.png
Położenie

Cmentarz położony pośrodku wsi przy ul. Ptasiej, obok skrzyżowania z ul. Strusią pomiędzy gospodarstwami domowymi.

Podstawowe informacje
Data założenia XIX w.
Wyznanie ewangelicki
Ówczesna parafia Ciele (od 1866), Bydgoszcz (1772-1866)
Status nieczynny
Powierzchnia ~0,30ha
Nr działki 104/105
Kształt wielobok nieforemny
Najstarszy zachowany nagrobek I poł. XX w.
Istniejąca dokumentacja ?
Zagrożenia -
Stan zachowania TYP VIb, odkrzaczony
Data zamknięcia, likwidacji 1945?, ?
Roślinność
Drzewa dąb, sosna
Krzewy
Inne trawa, …
Nagrobki i inne elementy
Nagrobki
Rodzaj Istnienie Ilość Data powstania Materiał Uwagi
Cenotafy NIE - - - -
Cippusy NIE - - - -
Grobowce NIE - - - -
Krzyże NIE - - - -
Obeliski NIE - - - -
Mogiły obmurowane TAK > 20 k. XIX - I poł. XX w. lastryko, beton -
Mogiły ziemne NIE - - - -
Płyty poziome NIE - - - -
Płyty pionowe NIE - - - -
Pola grobowe NIE - - - -
Postumenty TAK > 3 I poł. XX w. lastryko, beton przy mogiłach i osobno, także destrukty
Przyścienne NIE - - - -
ŁĄCZNIE > 20 stanowisk
Elementy
Rodzaj Istnienie Ilość Data powstania Materiał Uwagi
Mur ogrodzeniowy NIE - - - ogrodzony sąsiednimi płotami gospodarstw domowych oraz pasem nasadzonych sosen
Brama NIE - - - -
Kościół NIE - - - -
Kaplica NIE - - - -
Inne NIE - - - -
Inskrypcje

Nie znaleziono.


Galeria zdjęć

fot. Michał P. Wiśniewski, 2016

{$caption}
fot. 1
{$caption}
fot. 2
{$caption}
fot. 3
{$caption}
fot. 4
{$caption}
fot. 5
{$caption}
fot. 6
{$caption}
fot. 7
{$caption}
fot. 8
{$caption}
fot. 9
{$caption}
fot. 10
{$caption}
fot. 11
{$caption}
fot. 12
{$caption}
fot. 13
{$caption}
fot. 14

fot. Michał P. Wiśniewski, 2010

{$caption}
fot. 1
{$caption}
fot. 2
{$caption}
fot. 3
{$caption}
fot. 4
{$caption}
fot. 5

Renowacja

Cmentarz został odkrzaczony przez mieszkańców i UG Białe Błota. Nie zajmowano się nagrobkami. Dookoła nasadzono pas sosen.


Osadnictwo w Murowańcu.

Historia

Murowaniec musiał istnieć już przynajmniej w 1763 roku gdyż wymieniony jest wtedy w spisie miejscowości podlegającej parafii rzymskokatolickiej w Bydgoszczy. Niestety nie znalazłem informacji kiedy osadzono tu osadników niemiekich i kto tego dokonał. Wiadomo, że Murowaniec nie był królewszczyzną czyli kolonia musiała być dobrem prywatnym. Wsią z punktu widzenia administracyjnego stał się dopiero w 1908 roku.
Ewangelicy posiadali we wsi szkołę. Od 1867 podlegali pod parafię ewangelicką w Cielu. W 1921 stanowili 31% mieszkańców wsi.

Ludzie

Nauczyciele: Ewald Appelt (Affeld, 1913)

Lista strat z I wojny światowej: Affeld, Dallmann, Dieck, Dorn, Firse, Fritz, Hammer, Hass, Hetzig, Hildebrandt, Hoffmann, Huhnke, Jakobi, Jesionowski, Kehn, Kelm, Krause, Kwasinski, Lewandowski, Malewicz, Mros, Muller, Pawlicz, Pelenski, Quaschinski, Rajewski, Skrzypkowski, Smigielski, Strochschein, Weidner, Wollschlager, Wyrzykowski, Zuhlke

Księga adresowa z 1928: Błyszcz (cieśla), Bużalski (szewc), Jesionowski (murarz), Krzeszowiak (bednarz), Lubers (tartak), Pawlak (cieśla),


Bibliografia:

  1. 2973 Zielonke, Topographische Karte (Meßtischblatt) 1:25000, Reichsamt für Landesaufnahme, 1911. comp.jpg
  2. Księga adresowa Polski (wraz z w. m. Gdańskiem) dla handlu, przemysłu, rzemiosł i rolnictwa, Warszawa: Towarzystwo Reklamy Międzynarodowej, 1928, s. 1367. comp.jpg
  3. Murowaniec w Wikipedii, https://pl.wikipedia.org/wiki/Murowaniec_%28wojew%C3%B3dztwo_kujawsko-pomorskie%29
  4. Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej opracowany na podstawie wyników Pierwszego Powszechnego Spisu Ludności z dn. 30 września 1921 r. i innych źródeł urzędowych T. 10, Województwo Poznańskie, 1926, s. 4. comp.jpg
  5. Studium Uwarunkowań i Zagospodarowania Przestrzennego gminy Białe Błota, 2010, s. 23, 26. comp.jpg [dostęp: 01.05.2015]
  6. Teilnehmer Verzeichnis zur Provinzial-Lehrerversammlung Lissa 1913, Lissa, 1913. comp.jpg
  7. Verzeichniss aller Ortschaften des Bromberger Regierungs-Bezirks, Bromberg: Gruenauer, 1833, s. 11. comp.jpg
  8. Verzeichniss sämmtlicher Ortschaften des Regierungs-Bezirks Bromberg, Bromberg: M. Aronsohn, 1860, s. 4-5. comp.jpg
  9. A. Werner, Geschichte der evangelischen Parochieen in der Provinz Posen. Posen: W. Decker, 1898, s. 48. comp.jpg
  10. F. Żmudziński, Przemiany w gospodarce wiejskiej starostwa bydgoskiego w latach 1661-1772, BTN, Prace Wydziału Nauk Humanistycznych, Seria C, Nr 13, Prace Komisji Historii, t. 9, 1973, s. 91.

O ile nie zaznaczono inaczej, treść tej strony objęta jest licencją Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivs 3.0 License