Położenie | Opis | Zdjęcia | Renowacja | Osadnictwo | Bibliografia
Położenie cmentarza - mapy
 |
Opis cmentarza
Położenie
Cmentarz położony przy głównej drodze idącej przez Pieńki. Kierujemy się z Nowej Wsi Królewskiej w stronę Stanisławek. Po ok. 1,5 km mamy po lewej stronie przystanek PKS, a tuż za nim drogę asfaltową w lewo. Tu skręcamy i następnie ok. 950 m. prosto. Cmentarz będzie po prawej stronie drogi. W jego bezpośrednim sąsiedztwie zauważymy słupy od linii elektrycznej. Od północny, wschodu i południa graniczy z gruntami ornymi, a od zachodu z drogą.
Podstawowe informacje
| Data założenia | k. XIX w. / pocz. XX w. (w 1904 już był) |
| Wyznanie | ewangelicki |
| Ówczesna parafia | Wieldządz (od 1888), Wąbrzeźno (1854-1888) |
| Status | nieczynny |
| Powierzchnia | ~0,08 ha |
| Nr działki | 22/6 i 22/7 |
| Kształt | prostokąt |
| Najstarszy zachowany nagrobek | 1904 |
| Istniejąca dokumentacja | - |
| Zagrożenia | śmieci, dewastacja |
| Stan zachowania | ZŁY, Typ III |
| Data zamknięcia | 1945?, - |
Roślinność
| Drzewa | dąb, jesion, … |
| Krzewy | lilak, głóg, … |
| Inne | barwinek, liliowiec, fiołek wonny, … |
Brak zarejestrowanych pomników przyrody. Układ cmentarza czytelny. Brak informacji o alei.
Nagrobki i inne elementy
| Nagrobki | |||||
| Rodzaj | Istnienie | Ilość | Data powstania | Materiał | Uwagi |
| Cenotafy | NIE | - | - | - | - |
| Cippusy | NIE | - | - | - | - |
| Grobowce | NIE | - | - | - | - |
| Krzyże | NIE | - | - | - | - |
| Obeliski | NIE | - | - | - | - |
| Mogiły obmurowane | TAK | 25 | I poł. XX w. | lastryko/beton | |
| Mogiły ziemne | NIE | - | - | - | - |
| Płyty poziome | NIE | - | - | - | - |
| Płyty pionowe | NIE | - | - | - | - |
| Pola grobowe | TAK | 1 | pocz. XX w. | żeliwo | - |
| Postumenty | TAK | >2 | i poł. XX w. | beton, lastryko | przy mogiłach obmurowanych |
| Przyścienne | NIE | - | - | - | - |
| ŁĄCZNIE | > 25 stanowisk | ||||
| Elementy | |||||
| Rodzaj | Istnienie | Ilość | Data powstania | Materiał | Uwagi |
| Mur ogrodzeniowy | NIE | - | - | - | w 2003 widoczne pozostałości po ogrodzeniu - siatka i fragmenty betonowych słupków |
| Brama | NIE | - | - | - | żeliwny pręt od furtki |
| Kościół | NIE | - | - | - | - |
| Kaplica | NIE | - | - | - | - |
| Inne | NIE | - | - | - | - |
Inskrypcje
Galeria zdjęć
fot. Kornel Pleskot, 2016;
 |
| fot. 1 |
 |
| fot. 2 |
 |
| fot. 3 |
 |
| fot. 4 |
 |
| fot. 5 |
 |
| fot. 6 |
 |
| fot. 7 |
 |
| fot. 8 |
 |
| fot. 9 |
 |
| fot. 10 |
 |
| fot. 11 |
 |
| fot. 12 |
 |
| fot. 13 |
 |
| fot. 14 |
 |
| fot. 15 |
 |
| fot. 16 |
 |
| fot. 17 |
 |
| fot. 18 |
 |
| fot. 19 |
Renowacja
Nie przeprowadzono. Przez cmentarz przechodzi linia energetyczna, dlatego od czasu do czasu przeprowadzana jest wycinka. Z porównania zdjęcia satelitarnego w Geoportalu (chyba 2009) z warstwą satelitarną w Google Maps z 2015 widzimy, że przez południowo-zachodni skraj cmentarza przechodzi droga w stronę gospodarstwa. Trudno powiedzieć, czy wpłynęło to na zubożenie ilości nagrobków. Z danych z 2003 roku wynika, że na czterech mogiłach znajdują się nazwiska pochowanych członków rodziny Runkowski.
Osadnictwo w Pieńkach
Historia
Wieś założona w 1824 roku poprzez wyodrębnienie części obszaru ze wsi Szczerosługi. Pierwotnie był to lasek, który wykarczowano i podzielono na 7 osad czynszowych. W 1833 uwłaszczono płacących czynsz gospodarzy. W latach 80. XIX w. 72% mieszkańców to ewangelicy, którzy należeli do parafii ewangelickiej w Wieldządzu, a przed 1888 do parafii w Radzyniu Chełmińskim. W 1921 roku ilość ewangelickich mieszkańców spadła do 48%.
Ludzie
Lista strat z I wojny światowej: Friedrich, Klebisch, Koepke, Runkowski, Wenz
Inne nazwiska (z Westpreussen.de): Czarski, Engel, Maser, Pfau, Werner, Will
Bibliografia:
- 2679 Rehden, Topographische Karte (Meßtischblatt) 1:25000, Reichsamt für Landesaufnahme, 1909.
- Alfabet miejscowości powiatu wąbrzeskiego. Zeszyt II. Rejon Płużnicy - gmina Płużnica, pod red. Aleksandra Czarneckiego, 2009, s. 59-65. (sołectwo Pólko)
- B. Borysowski, Dokumentacja cmentarzy poewangelickich w powiecie wąbrzeskim, Wąbrzeźno, 2003. (opisany jako cm. w Szczerosługach)
- Gemeindelexikon für die Provinz Westpreussen : auf Grund der Materialien der Volkszählung vom 1. Dezember 1885 und anderer amtlicher Quellen, Berlin, 1888, s. 106-107.
- A. Harnoch, Chronik und Statistik der evangelischen Kirchen in den Provinzen Ost- und Westpreussen. Neidenburg, 1890, s. 474-475.
- R. Heling, Die Evangelischen Kirchengemeinden in Ostpreussen und Westpreussen in den Pfarr-Almanachen von 1912 und 1913. Hamburg: Selbstverlag des Vereins, 2000, s. 48.
- B. Heym, Geschichte des Kreises Briesen und seiner Ortschaften, Briesen am Wpr: Otto Weise, 1902, s. 205-206.
- Pieńki w Płużnickie historie, http://pluznickiehistorie.pl/wsie/polko-3/
- Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej opracowany na podstawie wyników Pierwszego Powszechnego Spisu Ludności z dn. 30 września 1921 r. i innych źródeł urzędowych T. 11, Województwo Pomorskie. Warszawa: GUS, 1926, s. 64.
- F. Sulimierski, B. Chlebowski, W. Walewski i in., Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich. Warszawa, 1880-1902, t. VIII, s. 92.