Położenie | Opis | Zdjęcia | Renowacja | Osadnictwo | Bibliografia
Położenie cmentarza - mapy
 |
Opis cmentarza
Położenie
Cmentarz położony na skraju zalesionego obszaru we wschodniej części wsi, przy drodze prowadzącej z Plewna do Biechowa. W Plewnie na skrzyżowaniu drogi wojewódzkiej nr 240 z drogą Różanna - Drzycim skręcamy w prawo (na Drzycim). Po ok. 900 metrach zjeżdżamy na prawo na drogę szutrową (na drogowskazie Belno 10). Po ok. 1, 9 km dojeżdżamy do obszaru zalesionego - na skraju po lewej stronie znajduje się cmentarz. Sąsiaduje od północy i wschodu z lasem, od południa z drogą, którą dojechaliśmy, a od zachodu z polem uprawnym.
Podstawowe informacje
| Data założenia | k. XIX w. (pomiędzy 1894, a 1900) |
| Wyznanie | ewangelicki |
| Ówczesna parafia | Bukowiec (od 1855), Świecie (1773-1855); kaplica w Bukowcu istniała od 1788, od 1821 był filią Świecia |
| Status | nieczynny |
| Powierzchnia | ~ 0,19 ha |
| Nr działki | na terenie 41 |
| Kształt | prostokąt |
| Najstarszy zachowany nagrobek | ? |
| Istniejąca dokumentacja | - |
| Zagrożenia | śmieci, splantowanie |
| Stan zachowania | ZŁY, Typ III |
| Data zamknięcia, likwidacji | 1945?, - |
W 1894 Plewno zostało sprzedane komisji kolonizacyjnej, a w 1900 zmieniło status administracyjny z obszaru dworskiego na gminę wiejską. Na mapie datowanej na 1900 cmentarz już jest, na mapie z 1893 nie zaznaczono.
Roślinność
| Drzewa | dąb, klon, robinia, brzoza, … |
| Krzewy | … |
| Inne | trawa, konwalia, bluszcz… |
Brak zarejestrowanych pomników przyrody. Układ cmentarza częściowo czytelny. Brak danych o alei.
Nagrobki i inne elementy
| Nagrobki | |||||
| Rodzaj | Istnienie | Ilość | Data powstania | Materiał | Uwagi |
| Cenotafy | NIE | - | - | - | - |
| Cippusy | NIE | - | - | - | - |
| Grobowce | NIE | - | - | - | - |
| Krzyże | NIE | - | - | - | - |
| Obeliski | NIE | - | - | - | - |
| Mogiły obmurowane | TAK | >10 | I poł. XX w. | lastryko, beton | - |
| Mogiły ziemne | NIE | - | - | - | - |
| Płyty poziome | NIE | - | - | - | - |
| Płyty pionowe | NIE | - | - | - | - |
| Pola grobowe | NIE | - | - | - | - |
| Postumenty | TAK | > 4 | I poł. XX w. | lastryko, beton | |
| Przyścienne | NIE | - | - | - | - |
| ŁĄCZNIE | >10 stanowisk | ||||
| Elementy | |||||
| Rodzaj | Istnienie | Ilość | Data powstania | Materiał | Uwagi |
| Mur ogrodzeniowy | NIE | - | - | - | - |
| Brama | NIE | - | - | - | - |
| Kościół | NIE | - | - | - | - |
| Kaplica | NIE | - | - | - | - |
| Inne | NIE | - | - | - | - |
Inskrypcje
Nie znaleziono.
Galeria zdjęć
fot. Kornel Pleskot, 2016
 |
| fot. 1 |
 |
| fot. 2 |
 |
| fot. 3 |
 |
| fot. 4 |
 |
| fot. 5 |
 |
| fot. 6 |
 |
| fot. 7 |
 |
| fot. 8 |
 |
| fot. 9 |
 |
| fot. 10 |
 |
| fot. 11 |
 |
| fot. 12 |
 |
| fot. 13 |
 |
| fot. 14 |
 |
| fot. 15 |
Renowacja
Nie przeprowadzono.
Osadnictwo w Branicy
Historia
Nazwa Plewno znana już była w 1773, lecz przez większość czasu miejscowość zwano Pniewno. Jako majątek szlachecki istniał od przynajmniej 1415 roku. W latach 1676-1747 należał do Niewieścińskich. Anna Niewieścińska sprzedała go w 1747 Czapskim. W wyniku koligacji rodzinnych mógł przejść w stan posiadania Pląskowskich, lecz prawdopodobnie nadal był wydzierżawiony niejakiemu Kośnickiemu. W 1825 nabył go Zakrzewski. Za jego kadencji w 1829 wyłączono dany obszar ze wsi Biechowo i utworzono folwark Julianowo, który podlegał pod majątek w Plewnie - na terenie dawnego Julianowa, dziś zwanym Drugim Plewnem utworzono potem cmentarz. W latach 1833-1875 majątek był w rękach przedstawicieli szlachty kaszubskiej Falken-Płacheckich (posiadali także niedaleką Bramkę). Ci sprzedali go Józefowi Radziejewskimu, po którym zgodnie z zapisem w testamencie odziedziczyła go wdowa Felicja Radziejewska z domu Konigsberger, na stałe przebywająca w Poznaniu. Od 1880 Plewno należało do braci Mass. Następnie zgodnie z depeszą "Dziennika Kujawskiego" z 1894 streszczającego działania komisji kolonizacyjnej w oparciu doniesienia z "Deutsche Tageszeitung" Niemiec p. Mass, właściciel Pniewna, ofiarował komisyi na sprzedaż swój majątek mocno zadłużony. Wstawił się za nim landrat ze Świecia, ale komisyja głucha była na wszystko i Pniewna nie chciała kupić. Przyparty do muru p. Mass dostał się pod młot sądowy i Pniewno przeszło w ręce żydówki. Lecz o zgrozo! - biada "D. Tagesztg." - żydówka znalazła u komisyi łaskę i pozbyła się korzystnie niewygodnego jej Pniewna. A zatem w 1894 majątek Plewno wraz z folwarkiem Julianowo zostały sprzedane i wkrótce rozparcelowane. Musiano się z tym uporać do 1900, gdyż w tym roku obszar dworski zmienił status administracyjny na gminę wiejską o nazwie "Julienhof". Tym samym folwark dał nazwę całej wsi.
O ile jeszcze w 1895 ewangelicy stanowili 36% mieszkańców, to według spisu z 1905 było ich 95%. Pozostaje pytanie co stało się z katolickimi (domyślnie polskimi) mieszkańcami. Przewaga protestantów utrzymała się na pewno do 1921, bo pierwszy spis powszechny wykazał ich 95%. Potem ich ilość malała z powodu masowych wyjazdów z Polski. W Plewnie pod koniec XIX wieku założono szkołę ewangelicką, parafia mieściła się w Bukowcu.
Ludzie
Lista strat w I wojnie światowej zawiera następujące nazwiska: Berthold, Glotke, Grzonkowwski, Gortz, Latrzynski, Kilichowski, Klawoon, Klug, Kuberski, Lewandowski, Makowski, Slumski, Waschielewski, Warzinski, Wendt
Kalendarz nauczycielski z 1925 r.: Gustaw Lawrenz
Księga adresowa z 1928 r. wymienia następujące nazwiska: ?
Bibliografia:
- 2575 Heinrichsdorf, Topographische Karte (Meßtischblatt) 1:25000, Preuss. Landesaufnahme, 1900.
- F. Calsow, General-Adressbuch der Ritterguts- und Gutsbesitzer in Norddeutschland : mit Angabe ihrer Besitzungen dem Areal nach von 500 Morgen aufwärts : aus amtlichen Quellen. 4, Westpreussen, 1872, s. 20-21.
- "Dziennik Kujawski" z 15.11.1894, nr 262, s. 3.
- Gemeindelexikon für die Provinz Westpreussen auf Grund der Materialien der Volkszählung vom 1. Dezember 1905 und anderer amtlicher Quellen, Berlin, 1908, s. 120-121.
- Gemeindelexikon für die Provinz Westpreussen : auf Grund der Materialien der Volkszählung vom 2. Dezember 1895 und anderer amtlicher Quellen, Berlin, 1898, s. 142-143.
- Handbuch des Grundbesitzes im Deutschen Reiche, 1880, s. 86.
- A. Harnoch, Chronik und Statistik der evangelischen Kirchen in den Provinzen Ost- und Westpreussen. Neidenburg, 1890, s. 532-533.
- E. Jacobson, Topographisch-statistisches Handbuch für den Regierungsbezirk Marienwerder, 1868, s. 156-157.
- Kalendarz nauczycielski na rok 1925, Tuchola, 1924, s. 57.
- E. Kneschke, Neues allgemeines deutsches Adels-Lexicon, cz. 3, 1861, s. 195.
- Księga adresowa Polski (wraz z w. m. Gdańskiem) dla handlu, przemysłu, rzemiosł i rolnictwa, Warszawa: Towarzystwo Reklamy Międzynarodowej, 1928, s. 1135.
- H. Maercker, Eine polnische Starostei und ein preußischer Landkreis. Geschichte des Schwetzer Kreises 1473-1873, Band II, "Zeitschrift des Westpreußischen Geschichtsvereins, 1886-1888, H. 17-19", s. 79, 229.
- K. Rauer, Hand-Matrikel der in sämmtlichen Kreisen des preussischen Staats auf Kreis- und Landtagen vertretenen Rittergüter, 1857, s. 51.
- Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej opracowany na podstawie wyników Pierwszego Powszechnego Spisu Ludności z dn. 30 września 1921 r. i innych źródeł urzędowych T. 11, Województwo Pomorskie. Warszawa: GUS, 1926, s. 50.
- F. Sulimierski, B. Chlebowski, W. Walewski i in., Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich. Warszawa, 1880-1902, t. III, s. 623.