Cmentarz ewangelicki rodowy - Czuple

del.icio.usFacebook


Położenie cmentarza - mapy

Tr4x52Cf5eBRsLHfPEdEIiCow55WaUIbsr7gl_UiEFOpg1vFdxlHQBUUIWrUkeESLWg-SbWFZmQ4X28=w320

Opis cmentarza

las.png chronione.png rodowy.png
Położenie

Cmentarz położony na morenowym wzgórzu przy skrzyżowaniu głównej drogi biegnącej przez wieś z drogą idącą z Siewierska w stronę Paruszewic. Będąc na skrzyżowaniu kierujemy się na północ w stronę Świątników. Po kilku metrach zauważymy ścieżkę biegnącą wgłąb lasu i po ok. 30 metrach po swojej prawej stronie mamy cmentarz. Ze wszystkich stron sąsiaduje z lasem.

Podstawowe informacje
Data założenia Poł. XIX
Wyznanie ewangelicki
Ówczesna parafia Chodecz (od 1809, oficjalnie od 1817)
Status nieczynny
Powierzchnia ~0,12 ha
Nr działki na terenie 146 (wyodrębniona tuż obok działka 78, prawdopodobnie błąd umiejscowienia na mapie granic działki)
Kształt prostokąt
Najstarszy zachowany nagrobek 1863
Istniejąca dokumentacja ?
Zagrożenia śmieci, dewastacja, zniesienie cmentarza na skutek prac leśnych
Stan zachowania BARDZO ZŁY, Typ III
Data zamknięcia 1945?, -
Roślinność
Drzewa klon, dąb, akacja, …
Krzewy lilak, grochodrzew
Inne trawa, bluszcz

Brak zarejestrowanych pomników przyrody. Układ cmentarza częściowo czytelny. Brak informacji o istnieniu alei.

Nagrobki i inne elementy
Nagrobki
Rodzaj Istnienie Ilość Data powstania Materiał Uwagi
Cenotafy NIE - - - -
Cippusy NIE - - - -
Grobowce NIE - - - -
Krzyże NIE - - - -
Obeliski NIE - - - -
Mogiły obmurowane TAK > 1 II poł. XIX w. - I poł. XX w. beton, piaskowiec, cegła -
Mogiły ziemne NIE - - - -
Płyty poziome TAK > 3 II poł. XIX w. - I poł. XX w. piaskowiec, beton -
Płyty pionowe NIE - - - -
Pola grobowe NIE - - -
Postumenty TAK > 2 II poł. XIX w. - I poł. XX w. piaskowiec -
Przyścienne NIE - - - -
ŁĄCZNIE 11 stanowisk
Elementy
Rodzaj Istnienie Ilość Data powstania Materiał Uwagi
Mur ogrodzeniowy TAK - k. XIX/ p. XX w. cegła pozostałości
Brama NIE - - - z pewnością istniała
Kościół NIE - - - -
Kaplica NIE - - - -
Inne - - - - -
Inskrypcje - fot. Michał Raczkowski, 2015;

Uwaga. Napis z INS. 3 jest źle ułożony. Na podstawie analizy porównawczej widać, że nie jest możliwe aby tego typu czcionka i zdobienie brzegów istniało już w latach 50. XIX w. A zatem fragment odnosi się do daty urodzenia i pochodzi z zupełnie innej płyty. Zapisane domyślne personalia Augusta Kry[g(ier] najprawdopodobniej także nie pasują do siebie i zostały włączone do spisu zmarłych pod nieznanymi personaliami.


Galeria zdjęć

fot. Michał Raczkowski, 2015;

{$caption}
fot. 1
{$caption}
fot. 2
{$caption}
fot. 3
{$caption}
fot. 4
{$caption}
fot. 5
{$caption}
fot. 6

Renowacja

W 2014 Fundacja AriAri wspólnie z Józefem Gabryszewskim i Michałem Raczkowskim przeprowadzili prace porządkowo-inwentaryzacyjne polegające na odsłonięciu płyt nagrobnych, zebraniu śmieci i dokonaniu pomiarów cmentarza. Prócz fragmentów nagrobków znaleziono także elementy po ogrodzeniach.


Osadnictwo w Czuplach

Historia

Przed 1789 rokiem nie zanotowano żadnej wzmianki o istnieniu Czupel, pierwsza pochodzi z 1827 i potwierdza, że Czuple są własnością prywatną. Zatem folwark musiał zostać wybudowany w tym przedziale czasowym. Ze spisu właścicieli majątków z 1881 wiemy, że Władysław Bloch był właścicielem folwarków w Czuplach, Sieroszewie i Szczytnie. Istniejący nagrobek musiał powstać z pewnością po 1910, gdyż w wymienionym roku jest on wspomniany w Księdze Adresowej Królestwa Polskiego.
Czuple podlegały pod parafię ewangelicką w Chodczu. O tym, że mamy do czynienia z prywatnym cmentarzem rodowym wyznania ewangelickiego dowiadujemy się od Kneifla. Pierwszy spis powszechny z 1921 zanotował 4 protestantów mieszkających w Czuplach, w Sieroszewie 13 osób.
Ostatnia znaleziona wzmianka dotycząca rodziny Bloch pochodzi z "Przeglądu Ewangelickiego" z 1938, w którym wymienia się Pawła Busse jako jednego z wielu ofiarodawców na rzecz pokrycia miedzią dachu kościoła ewangelickiego w Warszawie.

Ludzie

Mając wyłącznie 4 nazwiska z nagrobków trudno jednoznacznie wyrokować skąd pochodzili zmarli. Zakładając, że był to wyłącznie cmentarz rodowy możemy przypuszczać, że domniemana Augusta Kryger mogła pochodzić z rodziny właścicieli Siarczyc lub Świętosławia; Henke może prowadzić do właścicieli Żakowic (gm. Osięciny), aczkolwiek również w Bachórce znajdziemy ich groby; osoby o nazwisku Busse były właścicielami majątków m. in. w Chabnie, Kromszewicach i Redeczu Kalnym.

Księga adresowa Polski z 1928: Paweł Bloch (właściciel majątku, 205 ha)


Bibliografia:

  1. M. Borucki, Ziemia kujawska pod względem historycznym, jeograficznym, archeologicznym, ekonomicznym i statystycznym, Włocławek, 1882, s. 354. comp.jpg
  2. E. Kneifel, Die evangelisch-augsburgischen Gemeinden der Kalischer Diözese, 1937, s. 103. comp.jpg
  3. Księga adresowa Królestwa Polskiego na rok 1910, 1910. comp.jpg
  4. Księga adresowa Polski (wraz z w. m. Gdańskiem) dla handlu, przemysłu, rzemiosł i rolnictwa, Warszawa: Towarzystwo Reklamy Międzynarodowej, 1928, s. 2043. comp.jpg
  5. P 39 S28 A Boniewo (Boningen), 1:25 000, Wojskowy Instytut Geograficzny, 1944. comp.jpg
  6. Przegląd Ewangelicki 1938, nr 9, s. 13. comp.jpg
  7. Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej opracowany na podstawie wyników Pierwszego Powszechnego Spisu Ludności z dn. 30 września 1921 r. i innych źródeł urzędowych T. 1, M. St. Warszawa, województwo warszawskie. Warszawa: GUS, 1925, s. 204, 205. comp.jpg
  8. F. Sulimierski, B. Chlebowski, W. Walewski i in., Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Warszawa, 1880-1902, t. I, s. 882. comp.jpg
  9. Tabella miast, wsi, osad Królestwa Polskiego, z wyrażeniem ich położenia i ludności, alfabetycznie ułożona w Biórze Kommissyi Rządowéy Spraw Wewnętrznych i Policyi. T. 1 : A-Ł, 1827, s. 87. comp.jpg
  10. Wizyta Fundacji AriAri na cmentarzu w Czuplach, 2014. comp.jpg
  11. Zagubione ślady społeczności ewangelickiej we Włocławku i okolicy, 2011. comp.jpg
  12. Zdjęcia cmentarza w Czuplach na stronie WKKR PTTK "Cyklista" Włocławek, 2007. comp.jpg
  13. Zdjęcia cmentarza w Czuplach na forum WKKR PTTK "Cyklista" Włocławek, 2012. comp.jpg

O ile nie zaznaczono inaczej, treść tej strony objęta jest licencją Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivs 3.0 License