Cmentarz ewangelicki - Szumiąca

del.icio.usFacebook


Położenie cmentarza - mapy

12xX_6_rFPDT-XkItjrQQCYgX_AW5T9uAwV8zCJhVF5HwOgmM8Aw3gQ4mk15TXJidTr8N4NzCM_2aJy5LuI=w320

Opis cmentarza

polny.png="cmentarz
Położenie

Cmentarz położony w polu. Jadąc droga wojewódzka nr 240 należy tuż przed barem z dużym parkingiem skręcić w lewo na Bysławek. Następnie jechać ok. 220 metrów gdzie skręcamy w prawo. Po lewej stronie zobaczymy charakterystyczny zadrzewiony zagajnik oddalony od nas o ok. 150 metrów. Od północy sąsiaduje z asfaltową drogą, którą dojechaliśmy, a z pozostałych stron z polem uprawnym.

Podstawowe informacje
Data założenia 1853*
Wyznanie ewangelicki
Ówczesna parafia Tuchola (od 1774
Status nieczynny
Powierzchnia 0,11ha
Nr działki 208
Kształt prostokąt
Najstarszy zachowany nagrobek -
Istniejąca dokumentacja -
Zagrożenia śmieci, splantowanie
Stan zachowania BEZ NAGROBKÓW, Typ Ib
Data zamknięcia, likwidacji ?, ?

[*] jeżeli faktycznie byłby to cmentarz rodowy to mógł powstać co najmniej w 1853.

Roślinność
Drzewa lipa, dąb, klon, …
Krzewy
Inne trawa, barwinek…

Układ zewnętrzny cmentarza czytelny, układ wewnętrzny nieznany.

Nagrobki i inne elementy
Nagrobki
Rodzaj Istnienie Ilość Data powstania Materiał Uwagi
Mogiły obmurowane NIE - - - -
Mogiły obmurowane z postumentem NIE - - - -
Mogiły ziemne ? - - - -
Pola grobowe NIE - - - -
Krzyże NIE - - - -
Postumenty NIE - - - -
Cenotafy NIE - - - -
Cippusy NIE - - - -
Grobowce NIE - - - -
Płyty poziome NIE - - - -
Przyścienne NIE - - - -
Inne NIE - - - -
RAZEM -
Elementy
Rodzaj Istnienie Ilość Data powstania Materiał Uwagi
Mur ogrodzeniowy NIE - - - -
Brama NIE - - - -
Kościół NIE - - - -
Kaplica NIE - - - -
Inne TAK - - - dużo głazów polnych

Na cmentarzu najprawdopodobniej spoczywają właściciele młyna Szumiąca, członkowie rodzin Dittbrenner i Gaul. Według informacji genealogicznych Johann Friedrich Dittbrenner (1775-1853) jak i jego żona Anna Dunken (1787-1866, córka właściciela młyna Motyl) zmarli w Szumiącej. Dowodem byłby zapis w księdze kościelnej parafii ewangelickiej w Tucholi (zdaję sobie sprawę, że miejsce śmierci nie jest tożsame z miejscem pochówku). Niewykluczone, że spoczywa tu także Adolf Gaul ich zięć, zmarły w pierwszej dekadzie XX wieku.

Inskrypcje

Nie znaleziono.


Galeria zdjęć

fot. Karolina Falleńczyk, 2017
{$caption}
fot. 1
{$caption}
fot. 2
{$caption}
fot. 3
{$caption}
fot. 4
{$caption}
fot. 5
{$caption}
fot. 6
{$caption}
fot. 7

Renowacja

Nie przeprowadzono.


Osadnictwo w Szumiącej

Historia

Szumiąca to królewska osada młyńska leżąca w okresie I Rzeczpospolitej na terenie starostwa tucholskiego. Dawniej wchodziła w skład gminy wiejskiej Płazowo, obecnie to wieś niesołecka z sołectwem w Płazowie. Najstarsza wzmianka pochodzi z 1594 roku. Młyn należał do Johanna Friedricha Dittbrennera (1775-1853). Jego córka wyszła za mąż po sąsiedzku za gospodarza Adolfa Gaula i w ten sposób młyn, tartak i fabryka wyrobów cementowych pozostała w ich rękach do 1945 roku. Tartak wraz z elektrownią wodną nie przetrwał przejścia Armii Czerwonej.
Ewangelicy podlegali pod parafię ewangelicką w Tucholi. Według pierwszego spisu powszechnego z 1921 stanowili 22% mieszkańców. W 1868 ich odsetek wynosił 66%. Wówczas Szumiąca składała się z młyna, karczmy i leśniczówki.

Ludzie

Gospodarze w 1865: Gustaw Dittbrenner, Adolf Gaul, Jan Koernig

Lista strat w I wojnie światowej zawiera następujące nazwiska: Gerth

Księga adresowa z 1928: Selma Gaul (młyn, tartak)

Adolf Gaul ożenił się z Clarą Dittbrenner, córką właściciela młyna (1832-1910) i mieli przynajmniej 1 syna Adolfa Carla Johanna
Adolf Carl Johann Gaul (09.02.1867- ) ożenił z Selmą Huldą Amandą Zielke z Więzowna i mieli 5 dzieci:
1) Elsa Irma Elise Gaul (1898-19??) wyszła za mąż w 1919 za Gottfrieda Ambrassata
2) Charlotta Klara Anna Gaul (1901-1969) wyszła za mąż w 1922 za Ericha Sieg z Głomska, pow. złotowski
3) Gerhard Eitel Friedrich Gaul (1903-1939), został zabity podczas września 1939.
4) Walter Bruno Oswald Gaul (1904-1979), ostatni właściciel tartaku i młyna, ożenił się w 1933 Gertraud Anna Selma Juhnke z Serocka
5) Herbert Willi Heinz Gaul (1910-1945), ostatni właściciel tartaku i młyna, ożenił się w 1940 z Maria Abramowitz z Tucholi, ślusarz, żołnierz Wehrmachtu.


Bibliografia:

  1. 2473 Tuchel, Topographische Karte (Meßtischblatt) 1: 25 000, Reichsamt für Landesaufnahme, 1874. comp.jpg
  2. A. Harnoch, Chronik und Statistik der evangelischen Kirchen in den Provinzen Ost- und Westpreussen. Neidenburg, 1890, s. 506. comp.jpg
  3. Informacje ze strony genealogicznej, http://genealogy.soluk-feuer-clan.de/plc/b/4/b4d6c9c1f4d6f122077.html
  4. E. Jacobson, Topographisch-statistisches Handbuch für den Regierungsbezirk Marienwerder, 1868
  5. W. Kozłowski, Tucholskie wsie, Tuchola, 2009, s. 341.
  6. Księga adresowa Polski (wraz z w. m. Gdańskiem) dla handlu, przemysłu, rzemiosł i rolnictwa, Warszawa: Towarzystwo Reklamy Międzynarodowej, 1928, s. 1200. comp.jpg
  7. A. Mańkowski, Opis królewszczyzn w województwach chełmińskim, pomorskim i malborskim w roku 1664, 1938, s. 199-200. comp.jpg
  8. Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej opracowany na podstawie wyników Pierwszego Powszechnego Spisu Ludności z dn. 30 września 1921 r. i innych źródeł urzędowych T. 11, Województwo Pomorskie. Warszawa: GUS, 1926, s. 61. comp.jpg
  9. F. Sulimierski, B. Chlebowski, W. Walewski i in., Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich. Warszawa, 1880-1902, t. XII, s. 73. comp.jpg

Unless otherwise stated, the content of this page is licensed under Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivs 3.0 License