Cmentarz ewangelicki - Wiąg

del.icio.usFacebook


Położenie cmentarza - mapy

dfAPhU0AEo12e836h7t_qy8JhkxrJgseoIUhEP4NW-MYCHJZUT520bfNs-i2yMQtISewu1hwm3fNjYI=w320

Opis cmentarza

las.png
Położenie

Cmentarz położony na terenie zalesionym w bezpośrednim sąsiedztwie drogi krajowej nr 91. Będąc przy skrzyżowaniu DK91 z drogą prowadzącą do centrum wsi należy jechać szosą ok. 860 metrów dalej. Tuż za gospodarstwem domowym po prawej stronie mamy zalesiony teren. Tu znajduje się cmentarz. Od północy i wschodu graniczy z terenem zalesionym i z polem, od południa z terenem gospodarstwa, a od zachodu z szosą.

Podstawowe informacje
Data założenia prawdopodobnie IV ćw. XVIII w.
Wyznanie ewangelicki
Ówczesna parafia Świecie (od 1795)
Status nieczynny
Powierzchnia ~0,28 ha
Nr działki nie wyodrębniona, na terenie 7/6, 7/15, 8, 9
Kształt prostokąt
Najstarszy zachowany nagrobek lata 10 bądź 20 XIX wieku
Istniejąca dokumentacja ?
Zagrożenia śmieci, dewastacja, likwidacja
Stan zachowania ZŁY, Typ III
Data zamknięcia, likwidacji 1945?, -

Według relacji z TVP Bydgoszcz chowano na nim już w 1780.

Roślinność
Drzewa klon, dąb, buk?,
Krzewy lilak, …
Inne trawa, bluszcz,

Brak informacji o alei. Układ cmentarza częściowo czytelny. Brak pomników przyrody.

Nagrobki i inne elementy
Nagrobki
Rodzaj Istnienie Ilość Data powstania Materiał Uwagi
Mogiły obmurowane TAK 6 I poł. XX w. beton, lastryko
Mogiły obmurowane z postumentem TAK 1 I p. XX w. lastryko -
Mogiły ziemne TAK ? - - -
Pola grobowe NIE - - - -
Krzyże NIE - - - -
Postumenty TAK 7 k. XIX- I poł. XX w. piaskowiec, beton, lastryko, granit -
Cenotafy NIE - - - -
Cippusy NIE - - - -
Grobowce NIE - - - -
Płyty poziome NIE - - - -
Przyścienne NIE - - - -
Inne NIE - - - -
RAZEM > 13 stanowisk
Elementy
Rodzaj Istnienie Ilość Data powstania Materiał Uwagi
Mur ogrodzeniowy NIE - - - -
Brama NIE - - - -
Kościół NIE - - - -
Kaplica NIE - - - -
Inne NIE - - - -
Inskrypcje


Galeria zdjęć

fot. Kornel Pleskot, 2018

{$caption}
fot. 1
{$caption}
fot. 2
{$caption}
fot. 3
{$caption}
fot. 4
{$caption}
fot. 5
{$caption}
fot. 6
{$caption}
fot. 7
{$caption}
fot. 8
{$caption}
fot. 9
{$caption}
fot.10
{$caption}
fot.11
{$caption}
fot.12
{$caption}
fot.13
{$caption}
fot.14
{$caption}
fot.15
{$caption}
fot.16
{$caption}
fot.17
{$caption}
fot.18
{$caption}
fot.19
{$caption}
fot.20
{$caption}
fot.21
{$caption}
fot.22

fot. Kornel Pleskot, 2017

{$caption}
fot. 1
{$caption}
fot. 2
{$caption}
fot. 3
{$caption}
fot. 4
{$caption}
fot. 5
{$caption}
fot. 6
{$caption}
fot. 7
{$caption}
fot. 8
{$caption}
fot. 9
{$caption}
fot. 10
{$caption}
fot. 11
{$caption}
fot. 12
{$caption}
fot. 13
{$caption}
fot. 14
{$caption}
fot. 15
{$caption}
fot. 16
{$caption}
fot. 17
{$caption}
fot. 18
{$caption}
fot. 19
{$caption}
fot. 20
{$caption}
fot. 21
{$caption}
fot. 22
{$caption}
fot. 23
{$caption}
fot. 24
{$caption}
fot. 25
{$caption}
fot. 26
{$caption}
fot. 27
{$caption}
fot. 28
{$caption}
fot. 29
{$caption}
fot. 30
{$caption}
fot. 31
{$caption}
fot. 32

fot. Kornel Pleskot, 2017

{$caption}
fot. 1
{$caption}
fot. 2
{$caption}
fot. 3
{$caption}
fot. 4
{$caption}
fot. 5
{$caption}
fot. 6
{$caption}
fot. 7
{$caption}
fot. 8
{$caption}
fot. 9
{$caption}
fot. 10
{$caption}
fot. 11
{$caption}
fot. 12
{$caption}
fot. 13
{$caption}
fot. 14
{$caption}
fot. 15
{$caption}
fot. 16
{$caption}
fot. 17
{$caption}
fot. 18
{$caption}
fot. 19
{$caption}
fot. 20
{$caption}
fot. 21
{$caption}
fot. 22
{$caption}
fot. 23
{$caption}
fot. 24
{$caption}
fot. 25
{$caption}
fot. 26
{$caption}
fot. 27
{$caption}
fot. 28
{$caption}
fot. 29
{$caption}
fot. 30
{$caption}
fot. 31
{$caption}
fot. 32
{$caption}
fot. 33
{$caption}
fot. 34
{$caption}
fot. 35
{$caption}
fot. 36
{$caption}
fot. 37
{$caption}
fot. 38

Renowacja

Nie przeprowadzono. Z uwagi na położenie blisko szosy cmentarz wszedł w kolizję z zaplanowanym poszerzeniem trasy S5. Dnia 12 lutego 2018 mają rozpocząć się przenosiny szczątek i nagrobków z blisko 45% terenu cmentarza. Znalezione prochy zostaną powtórnie pochowane w zbiorowej mogile, nagrobki przeniesione do lapidarium, a miejsce to oznaczone drewnianym krzyżem.


Osadnictwo we Wiągu

Historia

Ludzie

Lista strat z I wojny światowej: Behrendt, Bleck, Blum, Chamocki, Chyrek, Drzymalski, Ewert, Franz, Fuhrmann, Gośniecki, Grabowski, Grajewski, Grelewitz, Guse, Hartung, Huth, Kaminski, Karp, Klawonn, Klement, Kowalikowski, Kraft, Krapp, Kruger, Liedtke, Loerke, Magerski, Majewski, Malonowski, Noetzelmann, Orlikowski, Prapart, Piehl, Plutkowski, Polaszek, Prusetzki, Rabe, Rahn, Ridwelski, Rhode, Ronkel, Romig, Szamocki, Szymanski, Śrubka, Szulc, Skrzypinski, Szamocki, Teresiński, Timm, Waldheim, Weinerowski, Wieczorkowski, Winkler, Wordelmann, Ziolkowski

Nauczyciele z 1925: Berta Butz, Władysław Bieliński

Księga adresowa z 1928: Bartz (murarz), Bohmfeldt (gospodarz), Brommurd (kowal), Burszel (kołodziej x2), Eichele (gospodarz), Finger (gospodarz), Flicik (artykuły kolonialne), Grabowski (stolarz), Hildebrandt (gospodarz), Jahnke (kowal), Jalzheim (rzeźnik), Janiszewski (gospodarz), Jassmer (rzeźnik), Jeziorkowski (gospodarz), Kozłowski (krawiec), Laborius (gospodarz), Łożewski (koszykarz), Majewski (stolarz), Menna (wiatrak), Ohlmann (gospodarz), Pawełła (szewc), Radziszewski (kołodziej), Reckert (koszykarz), Reinke (szewc), Rolmert (gospodarz, krawiec), Schneider (mleczarnia), Sommerfeld (gospodarz), Szczukowski (murarz), Theim (zajazd), Treum (artykuły kolonialne), Warczak (artykuły kolonialne), Wierzbicki (koszykarz), Wróblewski (rybołówstwo), Zimmer (kowal)

Księga adresowa z 1941: Bisanz (zajazd), Jasmer (rzeźnik), Menna (wiatrak), Orlikowski (stolarz), Zimmer (kowal)


Bibliografia:

  1. 2577 Sartowitz, Topographische Karte (Meßtischblatt) 1:25000, Reichsamt für Landesaufnahme, 1900. comp.jpg
  2. Deutsches Reichs Adressbuch. Die Ostgebiete, Berlin: Buch- und Tiefdruck Gesellschaft, 1941, s. 97. comp.jpg
  3. Gemeindelexikon die Regierungsbezirke Allenstein, Danzig, Marienwerder, Posen, Bromberg und Oppeln : auf Grund der Ergebnisse der Volkszählung vom 1. Dezember 1910 und anderer amtlicher Quellen, Berlin, 1912, s. 60-61. comp.jpg
  4. J. F. Goldbeck, Volständige Topographie des Königreichs Preussen, Marienwerder, 1789, s. 84. comp.jpg
  5. A. Harnoch, Chronik und Statistik der evangelischen Kirchen in den Provinzen Ost- und Westpreussen. Neidenburg, 1890, s. 537-539. comp.jpg
  6. Informacje od GDDKiA Bydgoszcz.
  7. E. Jacobson, Topographisch-statistisches Handbuch für den Regierungsbezirk Marienwerder, 1868, s. 156-157. comp.jpg
  8. Kalendarz nauczycielski na rok 1925, Tuchola, 1924, s. 57. comp.jpg
  9. Księga adresowa Polski (wraz z w. m. Gdańskiem) dla handlu, przemysłu, rzemiosł i rolnictwa, Warszawa: Towarzystwo Reklamy Międzynarodowej, 1928, s. 1240. comp.jpg
  10. H. Maercker, Eine polnische Starostei und ein preußischer Landkreis. Geschichte des Schwetzer Kreises 1473-1873, Band II, "Zeitschrift des Westpreußischen Geschichtsvereins, 1886-1888, H. 17-19", s. 221-222. comp.jpg
  11. K. Ormanowska, Cmentarz i miejsca pamięci na drodze budowy S5, materiał TVP Bydgoszcz z 08.03.2017. comp.jpg
  12. Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej opracowany na podstawie wyników Pierwszego Powszechnego Spisu Ludności z dn. 30 września 1921 r. i innych źródeł urzędowych T. 11, Województwo Pomorskie. Warszawa: GUS, 1926, s. 51. comp.jpg
  13. F. Sulimierski, B. Chlebowski, W. Walewski i in., Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich. Warszawa, 1880-1902, t. XIII, s. 278. comp.jpg

O ile nie zaznaczono inaczej, treść tej strony objęta jest licencją Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivs 3.0 License