Cmentarz żydowski - Chełmża

del.icio.usFacebook


Położenie cmentarza - mapy

culmseez.jpg

Opis cmentarza

zabudowany.png
Położenie

Cmentarz położony przy ul. 3 Maja. Rozciągał się aż do obecnej ul. Górnej. Obecnie nie istnieje. Od zachodu sąsiadował z budynkiem mieszkalnym, od południa i północy z ulicami (odpowiedni 3 Maja i Górną), a od wschodu z nieużytkami i budynkami mieszkalnymi. Dziś na jego miejscu częściowo są nieużytki, a częściowo (przy ul. 3 Maja) powierzchnia cmentarza została przeznaczona pod budownictwo mieszkalne.

Podstawowe informacje
Data założenia 1792 r.
Wyznanie żydowski
Kahał Toruń
Synagoga Chełmża
Status zlikwidowany
Powierzchnia ~0,22 ha, pod koniec lat 30. XX w. rozrósł się do prawie 0,5 ha
Nr działki 165/6, 165/10, 179, 180/1, 180/2
Kształt wielobok zbliżony w kształcie do odwróconej litery L (patrząc od strony ul. 3 Maja)
Najstarszy zachowany nagrobek brak
Istniejąca dokumentacja ?
Zagrożenia śmieci
Stan zachowania ZLIKWIDOWANY, Typ I

Układ cmentarza nieznany ze względu na jego likwidację.

Roślinność
Drzewa ?
Krzewy ?
Inne ?

Brak alei. Brak zarejestrowanych pomników przyrody.

Nagrobki i inne elementy
Nagrobki
Rodzaj Istnienie Ilość Data powstania Materiał Uwagi
Cenotafy NIE - - - -
Cippusy NIE - - - -
Grobowce NIE - - - -
Obejścia NIE - - - -
Obeliski NIE - - - -
Ohele NIE - - - -
Mogiły obmurowane NIE - - - -
Płyty poziome NIE - - - -
Płyty pionowe NIE - - - -
Przyścienne NIE - - - -
Elementy
Rodzaj Istnienie Ilość Data powstania Materiał Uwagi
Dom przedpogrzebowy NIE - - - istniał przy wejściu
Mur ogrodzeniowy NIE - - - istniał
Brama NIE - - - istniała
Inne NIE - - - -

Brak informacji na temat grobów o znaczeniu historycznym oraz osób szczególnie zasłużonych.

Inskrypcje

Nie znaleziono.


Galeria zdjęć - fot. Michał P. Wiśniewski, 2012

{$caption}
fot. 1
{$caption}
fot. 2
{$caption}
fot. 3
{$caption}
fot. 4

Renowacja

Renowacja niemożliwa ze względu na likwidację cmentarza.


Osadnictwo żydowskie w Chełmży

Historia

Ludzie


Bibliografia

  1. 2877 Culmsee, Topographische Karte (Meßtischblatt) 1:25000, Preuss. Landesaufnahme, 1909;
  2. L. Belzyt, Dzieje Chełmży w okresie międzywojennym. Toruń: Wydawnictwo Adam Marszałek, 2002;
  3. P. Birecki, Dzieje sztuki w Chełmży. Chełmża: Powiatowa i Miejska Biblioteka Publiczna im. Juliana Prejsa, 2001;
  4. J. Błaszczyk (et. al.), Zachować od zapomnienia. Rozmowy o przeszłości. Chełmża: Stowarzyszenie Homo Homini, 2005;
  5. T. Kawski, Inwentarze gmin żydowskich z Pomorza i Wielkopolski wschodniej w okresie międzywojennym (1918/20-1939), „Kwartalnik Historii Kultury Materialnej”, 2006, nr 1, dok. 25, s. 92;
  6. H. Maercker, Geschichte der ländlichen Ortschaften und der drei kleineren Städte des Kreises Thorn in seiner früheren Ausdehnung vor der Abzweigung des Kreises Briesen i. J. 1888. Danzig, 1900;
  7. A. Marolewski, Żydzi w Toruniu w okresie międzywojennym. Toruń: Adam Marszałek, 2005.
  8. Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej opracowany na podstawie wyników Pierwszego Powszechnego Spisu Ludności z dn. 30 września 1921 r. i innych źródeł urzędowych T. 11, Województwo Pomorskie. Warszawa: GUS, 1926;
  9. F. Sulimierski, B. Chlebowski, W. Walewski i in., Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich. Warszawa, 1880-1902;
  10. Zarys historii społeczności żydowskiej Gniewkowa na stronie Aus der Geschichte der jüdischen Gemeinden in deutschen Sprachraum. comp.jpg [dostęp: 01.10.2014]
  11. Żydowska Chełmża w portalu FODZ http://fodz.pl/?d=10&id=346&l=pl
  12. Żydowska Chełmża w portalu Kirkuty http://www.kirkuty.xip.pl/chelmza.htm
  13. Żydowska Chełmża w portalu Polin.org.pl http://www.polin.org.pl/cities/278/start/
  14. Żydowska Chełmża w portalu Wirtualny Sztetl http://www.sztetl.org.pl/pl/city/chelmza/

Unless otherwise stated, the content of this page is licensed under Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivs 3.0 License